• (۱۸ مهر ۱۳۹۸)
    تعیین جنسیت جنین توسط والدین توصیه نمی شود

    تعیین جنسیت جنین توسط والدین توصیه نمی شود

    متخصص ژنتیک و عضو هیأت علمی پژوهشگاه ابن سینا :

    تعیین جنسیت جنین توسط والدین توصیه نمی شود.

    این روزها فضای مجازی و حقیقی از انواع و اقسام راهکارها و توصیه‌ها برای تعیین جنسیت جنین پر شده است.

    زوج هایی که دست به دامن رژیم‌های غذایی مختلف و زمان‌بندی‌های گوناگون قبل از اقدام به بارداری شده و گاهی نیز سعی دارند با کمک گرفتن از گیاهان دارویی و طب سنتی جنسیت جنینشان را، خود مشخص کنند. به‌ تازگی برخی کلینیک‌ها و پزشکان روش‌های مدرن‌تری مانند انجام آی یو آی یا تزریق اسپرم به داخل رحم را پیشنهاد می کنند.

    با یک جستجوی دقیق در منابع علمی، درمی‌یابیم که تنها روش قطعی انتخاب جنسیت جنین، انجام آی وی اف یا لقاح آزمایشگاهی به همراه پی جی دی یا تشخیص ژنتیکی پیش از لانه‌گزینی است.

     مریم رفعتی، متخصص ژنتیک و عضو  هیأت علمی پژوهشگاه ابن سینای جهاددانشگاهی در خصوص بحث تعیین جنسیت گفت: پیشرفت‌هایی که هم در حوزه فناوری تولید مثل و هم در حوزه ژنتیک به دست آمده است موضوع تعیین جنسیت از سوی والدین را ممکن کرده است.با انجام آی وی اف یا لقاح آزمایشگاهی، جنین را در محیط آزمایشگاهی تشکیل می دهیم و با نمونه‌برداری از جنین و استفاده از تکنیک ژنتیکی پی جی دی، یعنی تشخیص پیش از لانه‌گزینی، جنسیت جنین را قبل از انتقال به رحم مشخص می کنیم و سپس جنین با جنسیت دلخواه پدر و مادر را به رحم مادر منتقل می شود.

    وی در پاسخ به اینکه با روش آی یو آی نیز می توان تعیین جنسیت انجام داد یا خیر افزود: بله اما متاسفانه این رویکرد نادرست و نادقیق است. در روش آی یو آی، اسپرم از آقا گرفته می‌شود و پس از شست‌وشو و آماده‌سازی در آزمایشگاه، به داخل رحم خانم منتقل می‌شود تا بتواند آنجا با تخمک لقاح کند و جنین تشکیل شود. روش هایی وجود دارند که می‌توان پیش از انتقال، با استفاده از آنها تکنیک اسپرم‌های دارای کرموزوم Y را از اسپرم‌های دارای کرموزوم X جدا کرد. یعنی در اصطلاح عامیانه، می‌توان اسپرم‌های پسرساز و دخترساز را جدا کرد و فقط اسپرم‌هایی را منتقل کرد که جنسیت دلخواه زوج‌ را می‌سازند. اما نکتۀ مهم این است که میزان قطعیت این روش چقدر است.

    رفتی در خصوص اینکه این روش چه نتیجه ای را در برخواهد داشت، گفت: بسته به تکنیک‌های مورد استفاده دقت این روش در انتخاب جنسیت، بین شصت تا هشتاد درصد است. البته، در مورد جنسیت دختر دقت این روش بالاتر بوده و  به نود درصد هم می‌رسد، اما در مورد جنسیت پسر این جدا سازی به مراتب کمتر است. بنابراین، این ادعا که می‌توان با استفاده از روش آی یو آی به‌صورت قطعی تعیین جنسیت کرد، نادرست است.

     

    این متخصص ژنتیک و عضو  هیأت علمی پژوهشگاه ابن سینا بااشاره به  بی تاثیر بودن دیگر روش ها مانند نوع تغذیه خاطرنشان کرد:  از نگاه پزشکی و بالینی تعیین جنسیت توصیه نمی شود و ما به هیچ وجه خانواده را تشویق به انجام این امر نمی کنیم چرا که از سویی اقدامی پر هزینه و پیچیده است و از سوی دیگر هیچ نفع بالینی برای خانواده به همراه ندارد.

    به خصوص که اندک مواردی هم که در گذشته به دلیل وجود بیماری های وابسته به جنس در خانواده، انتخاب جنسیت به عنوان روش  درمانی توصیه می شد، در حال حاضر مورد ندارند و با روش های پیشرفته می توان جهش را شناسایی کرد و بدون انتخاب جنسیت از تکرار بیماری در خانواده پیشگیری کرد، اما ما در مقام و جایگاه قضاوت درباره تصمیم مراجعان یا توصیه به آنها نیز نیستیم.

    اگر زوجی بنا به هر دلیل شخصی، خانوادگی یا فرهنگی، تصمیم به تعیین جنسیت جنین می‌گیرند و متقاضی این خدمت هستند، مشروط به اینکه انتخابشان آگاهانه باشد و در طی مشاوره ژنتیک به کلیه جوانب و توانایی ها و محدودیتهای این روش آگاهی پیدا کنند، این خدمت به آنها ارائه می شود. بدون هرگونه اظهار نظر یا داوری اخلاقی یا فرهنگی. البته مرکز ابن‌سینا با توجه به ملاحظات بالینی و اخلاقی، ضوابطی هم در این زمینه دارد که مهم‌ترین آنها در اولویت قرار دادن سلامتی و باروری مادر است.