• (۱۴ آذر ۱۳۹۷)

    کمبود آهن و ناباروری

    کمبود آهن چیست؟

     آیا احساس خستگی، ضعف، سرگیجه، تنگی تنفس، می‌کنید یا همیشه سردتان است؟ اگر پاسخ‌تان مثبت است، بدانید که تنها نیستید! این علائم اغلب نشان‌دهندۀ کم‌خونی فقر آهن‌اند. فقر آهن شایع‌ترین فقر تغذیه‌ای میان زنان در سنین باروری است. دلیل معمول این عارضه عادت ماهانه و از دست دادن کمی خون و در نتیجه کمی آهن در هر ماه است!

    اغلب خانم‌ها آگاه‌اند که فقر آهن می‌تواند باعث احساس خستگی و بی‌رمقی شود، اما بسیاری از خانم‌ها نمی‌دانند که فقر آهن می‌تواند بر توان باروری‌شان هم اثر منفی بگذارد.

    اگر خانم‌ها کمبود آهن داشته باشد (و در نتیجه، اکسیژن کافی به بافت‌های بدنش نرسد)، چگونه می‌توان انتظار داشت که باردار شود و قادر به ادامۀ بارداری باشد؟ بنابراین، کمبود آهن و باروری به هم مرتبط‌اند. اگر باردار نمی‌شوید، بد نیست که برای بررسی وضعیت آهن خون‌تان آزمایش بدهید.

     

    چه ارتباطی بین فقر آهن و  توان باروری وجود دارد؟

    کمبود آهن به ناباروری، سقط جنین، زایمان زودرس و کمبود وزن نوزاد هنگام تولد مرتبط است. پژوهشگران نشان داده‌اند که کمبود آهن با اختلال در تخمک‌گذاری هم مرتبط است و آشکار است که بدون تخمک‌گذاری بارداری ناممکن است. هنگامی که ذخیره آهن در بدن کم می‌شود، رشد سلول‌های قرمز خون دچار اختلال می‌شود. این یعنی میزان اکسیژنی که به بافت‌های بدن، از جمله تخمدان‌ها و رحم می‌رسد، کاهش می‌یابد.

    اگر اکسیژن کافی به اندام‌های تولیدمثلی نرسد، کیفیت تخمک کاهش می‌یابد و حتی ممکن است تخمک از بین برود. اگر خانمی تخمک با کیفیت نداشته باشد، بارداری ناممکن است. همچنین، اگر خانمی کمبود آهن داشته باشد و باردار شود، کمبود اکسیژن‌رسانی ممکن است بر رشد جنین اثر منفی بگذارد و خطر سقط جنین و زایمان زودرس را افزایش دهد.

    البته جای نگرانی نیست. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که خطر ناباروری در خانم‌هایی که به‌طور منظم مکمل آهن دریافت می‌کنند، ۴۰% کاهش می‌یابد.

    همچنین، خطر ناباروری در خانم‌هایی که بیش از ۴۱ میلی‌گرم آهن در روز دریافت می‌کنند، ۶۲% کاهش می‌یابد.

    همچنین سطح مناسب آهن در خون باعث بهبود شرایط بارداری می‌شود.

    تفاوت آهن و فریتین (Ferritin) چیست؟

    شاید اصطلاح آزمایش آهن سرمی و فریتین را برای ارزیابی وضعیت آهن خون شنیده باشید. اما این دو چه تفاوت‌هایی دارند؟ به زبان ساده، می‌توان گفت فریتین پروتئینی است که آهن بدن را ذخیره می‌کند و منظور از آهن، همان مقدار آهن موجود در خون است. میزان فریتین معیاری است که از آن برای ارزیابی سطح آهن خون استفاده می‌شود.

    میزان آهن نرمال چقدر است؟

    در جدول زیر حداقل میزان نرمال آهن خون در گروه‌های سنی مختلف مشخص شده است. البته هر آزمایشگاه ممکن است از شیوه و بازۀ استاندارد دیگری برای ارزیابی سطح آهن خون استفاده کند.


    توصیۀ مهم: مصرف مکمل آهن می‌تواند کمبود آهن را جبران کند، اما حتماً باید پس از آزمایش خون و با تجویز پزشک مصرف شود. زیرا مازاد آهن در خون می‌تواند خطرناک باشد.