برنامه پایان ناباروری
    • (۲۸ بهمن ۱۳۹۷)

    سندرم آنتی‌فسفولیپید (APS) و سقط مکرر

    سندرم آنتی‌فسفولیپید یک بیماری خودایمنی یا اتوایمیون است که باعث افزایش انعقادپذیری خون و در نتیجه ایجاد لخته در رگ‌ها می‌شود. این بیماری یکی از علل سقط مکرر است.

    بیماری خودایمنی یعنی چه؟

    - در گام اول، بهتر است بگوییم بیماری خودایمنی یعنی چه. وظیفۀ سیستم ایمنی بدن، محافظت از ما در برابر عناصر مهاجم و مضر است، مثل ویروس‌ها و باکتری‌های مضر. در روال طبیعی، سیستم ایمنی بدن در برابر عوامل مهاجم آنتی‌بادی یا پادتن‌هایی تولید می‌کند تا همانند سربازان در برابر مهاجمان مبارزه کنند. اما گاهی سیستم ایمنی سلول‌های طبیعی بدن را به‌عنوان دشمن شناسایی می‌کند و به آنها حمله می‌کند. یعنی پادتن‌هایی برای نابودکردن سلول‌ها و بافت‌های نرمال بدن تولید می‌کند. این اختلال در عملکرد سیستم ایمنی همان چیزی است که به آن بیماری خودایمنی گفته می‌شود. هنوز علت بروز بیماری‌های خودایمنی شناخته نشده است و پژوهش‌ها در این زمینه همچنان ادامه دارد. بیماری‌های خودایمنی متعددی تاکنون شناخته شده‌اند که یکی از آن‌ها سندرم آنتی‌فسفولیپید است که معمولاً همراه با یک بیماری خودایمنی دیگر، یعنی لوپوس، بروز می‌کند. البته، خوشبختانه شیوع این بیماری بسیار کم، حدود ۱% است، اما معمولاً در خانم‌ها و در سنین بیست تا پنجاه سالگی بیشتر دیده می‌شود.

    سندرم آنتی‌فسفولیپید یعنی چه؟

    - حال باید ببینیم هنگام بروز سندرم آنتی‌فسفولیپید چه اتفاقی برای سیستم ایمنی بدن می‌افتد. در بدن ما مولکول‌های فسفولیپید وجود دارند که میزان انعقادپذیری خون را کنترل می‌کنند و مانع لخته‌ شدن خون و انسداد عروق می‌شوند. در سندرم آنتی‌فسفولیپید سیستم ایمنی بدن فسفولیپید را به‌عنوان دشمن شناسایی می‌کند و آنتی‌بادی‌هایی برای نابود کردنش تولید می‌کند. در نتیجه، میزان فسفولیپید کاهش می‌یابد، انعقادپذیری خون زیاد می‌شود و خون شروع به لخته شدن در رگ‌ها می‌کند.

    سندرم آنتی‌فسفولیپید چه علائم و عوارضی دارد؟

    - همان‌طور که گفتیم، هجوم آنتی‌بادی‌ها به مولکول‌های فسفولیپید باعث ایجاد لخته در عروق می‌شود. بنابراین، خطر بروز سکتۀ قلبی و مغزی از جمله جدی‌ترین عوارض این سندرم است. همچنین با بروز این سندرم، خطر ترومبوز (ایجاد لخته) در ورید عمقی (DVT) و انتقال لخته به ریه، یا همان آمبولی ریه ایجاد می‌شود. سقط جنین، زایمان زودس، مسمومیت بارداری یا پره اکلامپسی و مرده‌زایی از دیگر عوارض مهم سندرم آنتی‌فسفولیپید هستند. از جمله علائم مهم دیگر که می‌تواند تشخیص سندرم آنتی‌فسفولیپید را مطرح کند، ایجاد عارضه‌های پوستی قرمز شبیه شبکه‌های توری است که به آن لیودورتیکولاریس گفته می‌شود.

    سندرم آنتی‌فسفولیپید چگونه تشخیص داده می‌شود؟

    - حال به این پرسش می‌رسیم که چگونه می‌توان این سندرم را تشخیص داد. وجود علائم بالینی بیمار پزشک را به سمت این تشخیص هدایت می‌کند و راه رسیدن به تشخیص سندرم آنتی‌فسفولیپید انجام آزمایش خون برای سنجش میزان آنتی‌بادی‌های ضد فسفولیپید است. بنابراین برای رسیدن به تشخیص، وجود دست‌کم یک علامت بالینی (مانند سقط مکرر، ترومبوز و ...) و نتیجۀ مثبت یک تست سرولوژیک لازم است. دو نوع آزمایش سرولوژیک برای تشخیص سندرم آنتی‌فسفولیپید وجود دارد:

    ۱) آنتی‌بادی ضد کاردیولیپین یا آنتی‌بادی ضد β2GP1 (IgM,IgG) که حتماً باید بعد از سه ماه تکرار شود تا تشخیص تأیید شود.

    ۲) آنتی‌کواگولانت لوپوس (Lupus anticoagulant (LA))

    آیا سندرم آنتی‌فسفولیپید درمان‌شدنی است؟

    - اگر تشخیص سندرم آنتی‌فسفولیپید تأیید شد، برای درمان یا در واقع سرکوب عملکرد سیستم ایمنی ضد کاردیولیپین، داروهای ضدانعقاد تجویز می‌شود که البته هنگام مصرف آنها باید مواظب بود که بدن زخم نشود، زیرا ممکن است نتوان خونریزی را بند آورد. همچنین، معمولاً مصرف ویتامین K برای مبتلایان تجویز می‌شود.




  • پاسخگویی تخصصی به پرسش شما

    برای ثبت رایگان پرسش در وبسایت ابن سینا و دریافت پاسخ تخصصی از پزشکان بر روی دکمه رو به رو کلیک نمایید.

نظر دهید

لغو پاسخ دادن