• سرکلاژ

    سرکلاژ یک روش جراحی است که در موارد نارسایی دهانۀ رحم (سرویکس) برای جلوگیری از بازشدن دهانه رحم و خروج محصولات بارداری (جفت و جنین) و سقط انجام می­‌گیرد. نارسایی دهانۀ رحم به حالتی گفته می­‌شود که بافت دهانۀ رحم توانایی تحمل وزن محصولات بارداری را ندارد و در طول بارداری بدون هیچ­گونه علامتی (درد، انقباضات رحمی و ...) باز و باعث خروج محصولات بارداری و سقط می­‌شود. معمولاً سقط ناشی از نارسایی دهانۀ رحم در نخستین بارداری در سه ماهۀ دوم بارداری رخ می‌‌دهد، ولی ممکن است در بارداری­‌های بعدی زودتر هم اتفاق بیفتد.

     

    در اثر باز شدن دهانۀ رحم، کیسۀ آب به سمت خارج از دهانه رحم برجسته‌ می­شود و معمولاً وقتی دهانۀ رحم تا حدود 4 سانتی‌متر باز شود، کیسه آب پاره و یا انقباضات رحمی شروع می­‌شود و در پایان، به خروج محصولات بارداری و سقط منتهی می­‌گردد.

    علل نارسایی دهانه رحم متفاوت است نارسایی دهانه رحم می­‌تواند مادرزادی باشد و در اثر ناهنجاری­‌های ساختمانی دهانه رحم ایجاد شود. در بعضی مواقع به‌دنبال آسیب­‌های وارده به دهانه رحم در اثر دستکار‌های جراحی و درمانی، عفونت، پارگی در اثر زایمان سخت یا سقط عمدی و ... نارسایی ایجاد می­‌شود.

    نارسایی دهانه رحم معمولاً زمانی تشخیص داده می­‌شود که بیمار سابقه سقط­‌های  بدون درد در سه ماهه دوم بارداری داشته باشد. البته معاینۀ فیزیکی و سونوگرافی نیز در تشخیص نارسایی کمک‌کننده است. درمان نارسایی دهانۀ رحم جراحی است.

    در نارسایی دهانۀ رحم برای حفظ و تداوم بارداری، عمل سرکلاژ (دوختن حلقه­‌ای دهانۀ رحم) انجام می­‌شود. ولی در صورت هر­گونه شک به سقط اجتناب­‌ناپذیر، سقط فراموش‌شده و یا پارگی کیسه آب، این عمل نباید انجام شود.

    عمل سرکلاژ دهانۀ رحم تحت بی­‌حسی نخاعی یا بی­هوشی عمومی انجام می­‌شود و چند ساعت بعد از انجام عمل در صورت تثبیت وضعیت عمومی، بیمار مرخص می­‌شود. سرکلاژ از سقط و زایمان زودرس جلوگیری می­کند و در 85 تا 90 درصد موارد نارسایی دهانۀ رحم، موفقیت‌آمیز بوده ­است.

    عمل سرکلاژ به سه روش مکدونالد، شیرودکار و سرکلاژ شکمی انجام می­‌شود. روش‌­های مختلف سرکلاژ اختلاف زیادی با یکدیگر ندارند و معمولاً انتخاب آنه­ا برای بیمار، به شرایط بیمار و نظر پزشک معالج ارتباط دارد. به‌طور‌کلی در عمل سرکلاژ با استفاده از نخ بخیۀ مخصوصف دهانۀ رحم به روش خاص بسته می­‌شود.

     

    شب قبل از عمل بیمار باید یک شام سبک مثل سوپ بخورد و پس از آن دیگر هیچ نوع مواد خوراکی و آشامیدنی مصرف نکند. بعد از انجام سرکلاژ معمولاً مریض چند ساعت در بخش تحت مراقبت قرار می‌‌گیرد و سپس مرخص می­‌شود. بیمار باید چند روز در منزل استراحت کند و از انجام کارهای سنگین تا پایان دوران بارداری خودداری کند. انجام کارهای روزمره پس از پایان دورۀ استراحت اشکالی ندارد. بعد از سرکلاژ در بعضی مواقع کمی خونریزی و لکه‌بینی ایجاد می­‌شود که ممکن است یک تا دو روز ادامه داشته باشد و سپس قطع می­‌شود. فرد باید یک هفته قبل و یک تا دو هفته بعد از عمل سرکلاژ از نزدیکی خودداری کند.

    در صورت بروز هر یک از علائم زیر باید به پزشک معالج اطلاع داده شود:

    بروز انقباض رحمی و درد زیر شکم و کمر، مانند دردهای زایمان

    ·       خونریزی واژینال

    ·       تب بالای 38 یا لرز

    ·       تهوع و استفراغ

    ·       ترشح زیاد واژینال

    ·       پارگی کیسۀ آب

     

    قبل از شروع دردهای زایمانی باید بخیه­‌های دهانۀ رحم برداشته شود تا زایمان امکان‌پذیر باشد. برداشتن بخیۀ دهانۀ رحم معمولاً در پایان بارداری انجام می­‌شود و یک عمل بدون درد است  که نیاز به بی‌‌حسی و بی‌­هوشی ندارد و در عرض چند دقیقه انجام می‌‌گیرد.

    در صورت بروز دردهای زود هنگام و زایمان زودرس باید بخیه سرکلاژ باز شود. بنابراین، باید در این مواقع فرد در بیمارستان تحت مراقبت قرار گیرد تا به‌­موقع برای بازکردن بخیه دهانه رحم اقدام شود. در نارسایی دهانۀ رحم، برای هر بار بارداری عمل سرکلاژ ضروری است.

     

Categories